06-27-2023, 02:01 PM
Videocardz.com'da haberi yapılınca böyle bir başlık bulunsun dedim. HD 4800'ler tam 15 yıl önce duyurulmuş.
https://videocardz.com/newz/ati-radeon-h...-years-ago
Şaka gibi yahu. Hani FX 5000 serisi çıkalı 15 yıl oldu dense tamam derim, şaşırmam ama HD 4800'ler üstünden bu kadar geçmiş olması garip geliyor. Gerçi FX'ler çıkalı 20 yıl olmuş (yok artık!).
Tabi birçok seri içinde neden HD 4800'ler için böyle bir haber girilmiş ya da böyle bir başlık açıyoruz diye sorulacak olursa, hemen hemen hepimizin bildiği gibi bu seri rekabetin zirvesi bir hamle sayıldığı için diyebiliriz. O dönem ekran kartı fiyatlarını yükseltmeye yeltenen Nvidia GTX 280 gibi yüksek güç tüketen, ısınan, gürültülü çalışan ve yenilik sunmayan kartını 650 dolardan sunmuştu. GTX 260 gibi pek de güçlü olamayan ve yine yenilik sunmayan modelini 400 dolardan satıyordu. Ati HD 4800'lerle F/P anlamında çıtayı o kadar yukarı çekti ki; bir daha böyle bir hamle görmedik. 4870, ilk gddr5 bellekli karttı. Fiyatı 300 dolar olup performansı 260'ın önündeydi. Zaman zaman 280'i bile tokatladığı oluyordu.
4850 ise, 4870'in gddr3 kullanan versiyonu gibiydi. Tabi gpu hızı da biraz daha düşüktü. Shader sayısı aynıydı, 800 sp bulunuyordu. O yüzden performansı çok geride kalmıyordu. 200 dolara 260'a yakın performans alınıyordu. Yani Ati, neredeyse rakibinin yarı fiyatına benzer performans sunuyordu. Ayrıca güç tüketimi konusunda da kötü durumda değildi ve özel tasarımlarla gayet serin ve sessiz çalışan kartlar sunulmuştu (4850'nin maliyetini düşürmek için 3850'nin referans tasarımı ile gelmiş olması sebebiyle hayvan gibi ısındığını unutmayalım, berbat bir tasarımdı).
Shader sayısı demişken kartlar çıkmadan önce 480 sp ile geleceği şeklinde iddialar yayılmıştı. Bu yeni modellerin 3800'lerden %50-60 kadar yüksek performans göstermesi bekleniyordu. Son ana kadar da 800 sp bilgisi sızmamıştı. Ne zaman ki kartlar editörlere gönderildi, kartların 800 sp ile geldiği anlaşıldı. Zaten o andan itibaren işin rengi değişmişti. Zira bu %150'lik bir birim artışı anlamına geldiği gibi Ati mühendisleri, 2900 ve 3800'lerdeki düşük AA performansını da bu yüksek shader gücünden faydalanarak çözmeyi başarmıştı. İncelemeler geldiğinde de görüldü ki AA performansında Ati, müthiş bir sıçrama yapmıştı. Hatta bazı durumlarda AA açıldığında performans artışı görülüyordu. O da stream processor mimarisinin abuk ve verimli olmayan yapısıyla alakalıydı. Ama neticede Ati, birkaç ay içinde performansını ortalama %80-100 arasında artırarak (AA açıldığında ortalama %100 ve biraz üzeri dememiz mümkün) ve Nvidia'nın karşısına dikilecek müthiş iki yeni model çıkarmıştı. Sonrasında 4870x2, 4830, 4890 ve 4770 (ilk 40nm gpu) gibi kartlarla serisini donatmıştı.
Tabi 4870'in 512 mb bellekle sunulması, 4850'nin berbat tasarımı sebebiyle sıcak ve gürültülü çalışması, AF sorununun hala çözülememiş olması, boştaki güç tüketiminin yüksek kalması gibi sorunlar bulunuyordu. Bunların çözümü için 15 ay beklemek gerekti; 5800'lerle tüm bu sorunlar hallolmuştu. O da ayrı bir hikaye.
Edit: 4800 serisinin bizler yani Türk kullanıcılar için özel bir önemi de bulunuyor. O dönem, döviz kurlarının en düşük olduğu zamanlardır. 2008 yazı, dolar 1,2 lira seviyesinde hatta 1,15'i bile görmüş. O sıralar 1 dolar = 1 lira olur mu tartışmaları dönüyor. Tam da o günlerde 300 dolara üst seviye kart sunuluyor. Ve gerçekten üst seviye. En güçlü modelden %10-15 kadar geride. KDV ile birlikte 400 liraya 4870 bulunduğunu hatırlıyorum. Fakat bu rüya pek uzun sürmedi. Zira 4870 zaten geç çıkmıştı. İlk modeller de ülkemizde 330 dolar gibi fiyatlardan sunulmuştu. Tam fiyatlar oturdu derken döviz kurları artmaya başladı. Zaten Ekim ayında mortgage krizi bize de yansımış, dolar kurunda %40 kadar bir artış olmuştu. İnternette geyiği dönen "dolar 1,7 olmuş, bilgisayar alınmaz bu zamanda" cümlesi de o günlerde yazılmıştı.
Şimdi bu efsane serinin üzerinden 15 yıl geçtiğini görünce yazmak istedim. Buradakilerin çoğu hikayeyi ayrıntılarıyla biliyordur. Yine de bulunsun.



![[Resim: e5vmffb.jpeg]](https://i.hizliresim.com/e5vmffb.jpeg)
![[Resim: default_zuh.gif]](https://forum.cursedhardware.com/images/default_zuh.gif)
Ama onlar sonradan çıkan çok da sevilmeyen tasarımlar sanırım. His deyince akla IceQ 4 gelir: