Pas gecmemek gereken bir sey var, Rift bir oyuncak, Vive yillardir universitelerin arastirma bolumlerinde gordugumuz prototip VR cihazlari gibi calisan genel bir cozum. Bunun sonucunda VR ile ciddi bir seyler yapmak isteyen herkes, ornegin CES'te Audi, VR sunumunu Vive ile yapiyordu. CES'te Intel, AMD, Nvidia, HP, Alienware vb. 20 firma kendi boothlarinda Vive ile projelerini tanitiyordu ama Audi anlatmak istedigime daha iyi bir ornek. "Universitelerin arastirma bolumlerinde gordugumuz prototip VR cihazlar elimizin altinda olsaydi onlarla VR'da ne sunumlar yapardik ama" diyen her arastirmaci, her firma, her sektor Vive'a ilgi gosterecek, cozumlerinde kullanacak.
Palmer etkili mi sorusuna basit bir cevap: Carmack'in ismini kullanip Kickstarter'da firmayi patlattilar, Carmack'in mazisi olan Abrash'i falan Valve'dan topladilar, Zuckerberg ile konusup VR'in gelecegi hakkinda vizyonunu paylasarak Oculus'a ilgisini saglayan Carmack oldu, tum bu hikayeyi bir E3'te prototip Rift'te Doom 3 BFG'nin VR versionunu ziyaret eden herkese gostererek Carmack patlatti, Gear VR'da istedikleri sonuclari alabilmek icin baslangicta Samsung'dan istedikleri destegi alamadiklarinda kullanilan telefonu hack'leyip "bakin boyle oluyor" diye gosterdikten sonra low level access edinerek firmanin ilk urunu Gear VR'in piyasaya gelisinin yolunu acan ve Samsung ortakliginda kilit isim olan Carmack'ti. Dusuk latency icin bir yerlerini yirtti, ilk nesildeki boyun modellemesi ve tracking kodunun arkasindaki isim oydu. Simdi sira inside-out tracking'de dediginde firmada kimse adami iplemiyor cunku artik FB sermayeli, MS ortaklikli, her yerde haberleri cikan, her soyledikleriyle olay yaratan, her soylediklerinden caysalar da aslan kaplan iddia edilen bir hale geldiler. PR bullshit degil muhendis yonetimi ile teknoloji ve akilci cozumlerle VR'in basini ceker diye destekledigimiz firma baska bir seye donustu. Rift tanitiminda, lansmaninda, preorder sonrasi videoda bile Carmack'i gormedik. Kickstarter ile kurulup ilk devkit'inin tasarimini open hale getirip paylasan firma FB sermayeli, piyadaki umit veren projeleri yutan, oyun firmalarini exclusive deal'larla kendine baglayan bir seye donustu. Neyi beceremeseler aslinda o onemli degil, hatta pratik degil, simdi zamani degil diyorlar, kendileri de yaptiklari gun iste simdi super oldu diyorlar, room scale 360 derece kumanda tracking de farkli olmayacak.
Ilk gunden beri Carmack'in ayakta durmadan VR'in VR olmadigini, gamepad ile bu isin olmayacagini, inside-out tracking'in onemli oldugunu soyledigini gorduk ama OVR pek iplemedi. LightHouse ilk tanitildiginda Carmack "Valve cok iyi is cikarmis, we have our work cut out for us" dedi ama OVR'da kipirdama olmadi. Sonuc ne oldu? Valve daha iyi tracking teknolojisi ile PC VR'da OVR'i gecti, partner donanim firmalari icin cazip bir firma haline geldi, Google da aynisini mobil VR'da yapma yolunda.
Tum bunlari bosverin, Rift ile yapabileceginiz her seyi Vive'da da yaparsiniz ama Vive'da yapabileceginiz her sey Rift'te calismiyor. Sadece 1 metreye 1 metre alaniniz olsa ve room scale VR yapamasaniz bile, sadece sabit bir yerde ayakta durarak oynayabilseniz bile kullandiginiz VR setinde arkaniza donup elinizdeki tabancayi yerde size dogru surunen zombiye, elinizdeki isin kilicini havadan size ucan drone'a dogrultabildiginiz ve bunun sanal ortama kusursuz aktarildigini gordugunuz bir teknoloji olmasini istersiniz. OVR'da henuz bu yok. Oculus Rift icin hazirlanan Bullet Train demosunda ortamda ilerlemeniz isinlanarak oluyor, dikkat ederseniz dusmanlar hep onunuzde oluyor, arkanizi dondugunuzde Touch'in track edilmesinin kirilabilecegi gercegini kisit alarak ona gore tasarim yapmak zorunda kalmis gibi gozukuyorlar:
Tested videolarindan birinde Oculus Touch kullanilirken bazen kameralara donuk oldugunuzda bile tracking'in kirilabildigini gorebilirsiniz. Vive Pre'de kumandalarin tracking'inin cok iyi oldugu demo edenlerin hep soyledikleri bir sey.
Vive icin duyurulacak fiyat cok insan icin onemli olacak. Insanlar Rift preorder'larini mi iptal edecekler yoksa Vive'i bekleyen kitle vazgecip bir Rift preorder'i da onlar mi verecek ikileminde fiyat belki belirleyici olacak. Ama fiyat karsilastirmasini dogru yapmak lazim.
Rift icin nasil bundle indirimleri varsa Vive icin de olacaktir. Vive'in fiyati hakkindaki en yuksek spekulasyonu Rift'in bundle ile edinilen en dusuk fiyatiyla karsilastirmayalim. 600$'a sadece Rift'i aliyorsunuz, Touch icin de belki 300$ bayilacaksiniz, Vive ile ayni kalitede olmayacak. Buna ragmen Vive'in fiyati 900$ olsa "Rift bundle ile 400$'a geliyor, yari fiyat" diyerek fiyat karsilastirmasi yapan da olacak, "ikisi de ayni fiyata ama birinde tracking teknolojisi ustun" diyen de olacak. Oculus'un becerisi insanlara ilkini soyletmek, Valve'in becerisi iyi teknoloji, iyi tasarim. Secim size kalmis. Ben fiyati 1000$'in altinda tutmalarini ve boylece Rift + Touch fiyatina yakin bir noktada durmalarini bekliyorum.
Amator/indie bir eleman, Oculus Rift devkit 1 ve hydra ile zamaninda "Hydradeck cover shooter" diye bir demo hazirlamisti.
Ardindan baska bir amator/indie eleman HL VR modunu hazirladi, ayni hydra kontrol tarziyla ve Valve'in Rift destegiyle.
Bu demolar VR'in nereye gidecegini gamepad'li demolardan cok daha guzel gosterdiler. Hydra'nin teknolojisinin arkasindaki isim yeni kumandasini daha genis alanda ve kablosuz calisacak sekilde tasarlamaya karar verdi. Ardindan bu yeni kumanda STEM'in prototip'iyle lightsaber demosunun videosunu yayinladilar.
Valve bu vizyonu ilk gunden beri paylasti, bunun icin gereken tracking teknolojisini hazirlayip bu konsepti son haline tasidi (tek eksigi kaskin kablosuz olmamasi).
Oculus "it's a seated experience" demekte cok uzun sure inat etti. Vive'i gorunce toparlamaya calistilar ama biraz gec oldu. Belki onlari bugune isik hiziyla tasiyan Carmack'i biraz dinleseler daha iyi olurdu.
Oculus Touch bence uc sebepten dolayi piyasaya gec cikiyor, birincisi Rift'in fiyatini nispeten dusuk gostermek, ikincisi hala sorunlu olmasi, ucuncusu sorunlarimi giderseler de tracking sisteminin tasarimi geregi Vive'in gerisinde kalacak olmasi. Platformlarini ve VR'i fragmente etmek pahasina bu ertelemeyi yapmalari belki kar amacli bir sirket icin ticari acidan dogru karar olabilir ama VR deneyimine iyi bir baslangic yapmak isteyenlerin gozden kacirmamasi gereken bir problem.
Sanal bir dunyanin ortasinda durup her yone donebildiginiz, yere de tavana da erisebildiginiz bir sistemin sunacagi deneyimi, hissi bu nesilde sadece Valve yakalayabildi. Bundan faydalanan oyunlari da simdiye kadar sadece Vive'da gorduk. Orada olma hissini sadece etrafa bakiniyorsaniz iki firma da guzel sagliyor ama ellerinizle ortamla interaction'a girmeye basladiginizda Vive rakipsiz. Fiyat farki da cok buyuk ihtimalle yaratilmaya calisilan algi seviyesinde olmayacak.