10-10-2023, 08:39 PM
Selamlar gençler;
Yaklaşık 1 haftadır günlerdir imzamdaki sistemle cebelleşiyorum. Herşey Starfield'deki çökmelerime sorun bulmak için hem windows'u hem bios ayarlarını kurcalaya kurcalaya allak bullak etmemle başladı. Normalde oyundan kaynaklı diye patch falan beklerim dokunmam sisteme ama hemen hemen aynı sistemle oyunu oynayan kişilerden çökme gibi bir sorun yaşamadıklarını duyunca, bendeki sorun ne acaba diye kurcalamaya başlamıştım sistemi ve bunun sonucunda windows boot loader'ı geri getiremeyecek şekilde bozup, işi format atıp sıfır windows kurmaya kadar getirmek durumunda kaldım. M2 nvme ssd'lerden kaynaklı bir sorun olduğunu anlamamdaki süreci spoiler içine alıyorum, dileyen okuyabilir.
<div class="ipsSpoiler_header">
Spoiler
Benim sistemde oyunlar hep sistem sürücüsü dışında başka sürücülerde kurulu olur hep. Nitekim Steam oyunları ayrı bir ssd'de, gamepass oyunları ayrı bir ssd'de vs gibi. Güncel durumda da 512 GB'lık 970 evo samsung nvme disk ve yine 512 gb'lık samsung 850 pro sata ssd'de Steam oyunları, 1TB'lık bir 970 evo plus nvme diskte de battlenet, gamepass, ubisoft vs diğer firmaların oyunları kuruluydu.
Temiz windowsla adım adım giderek gereksiz şeyleri yüklemeden en temel sürücülerle sorunun neden kaynaklandığını bulmaya çalıştım. Ancak 970 evo plus'ta kurulu olan Starfield çökmeye devam etti. Onun çökmesine o kadar odaklanmıştım ki aslında diğer 970 evo'da yüklü oyunların da sağlıklı çalışmadığını çok sonra farkettim. Starfield öncesi bu diskte yüklü oyunlarda da zaman zaman çökme sorunları yaşıyordum ama çok sık tekrarlanmadığı için umursamıyordum. Sistemde bir sorun yaratacak uygulama herhangi bir yazılım da yüklü olmadığından bunun üzerine bios ayarları, donanım ve temel sürücülere daha fazla odaklandım. Bir çok şey denedim günlerce. Sorunun tam olarak sebebini ise birkaç oyunu normal sata ssd'ye alıp denememle bulmuş oldum. Günlerdir denediğim farklı farklı oyunların hepsi sata SSD'de sorunsuz olarak çalışıyordu.
Maalesef hem 970 evo, hem de 970 evo plus'a kurduğum oyunlar ya oyun menülerinde, ya save dosyası yüklenirken ya da yüklendikten bir süre sonra mutlaka çöküyor. Genellikle oyundaki o ekran donuyor, masaüstüne dönüp taskbar'dan kapatmaya zorladıktan sonra da artık windows düzgün çalışmıyor ve hard reset atmak durumunda kalıyorum.
Bu arada tüm bunlar olurken sistemde oc yok, olabildiğince default şekilde kullanıyorum. Bir ara ramlerden de şüphelendiğim için XMP default ayarları dışında stok 2133mhz ayarlarında da denemeler yaptım.
</div>
Sorunun 970 evo nvme ssd'lerle ilgili bir durum olduğunu kesinleştirdikten sonra samsung'un nvme controller sürücüsü yerine windows'un standart kontrolcülerine dönüp de denedim. Farkettiğim ikinci şey ise windowsun standart sürücülerinde evet oyunlar yine çökmeye devam etti ama ama en azından çöken uygulamalar asılı kalmayıp kapanıyor ve hard reset atmam gerekmiyordu. Ama sorunu olay günlüklerinde de takip ettiğim için orada da devamlı stornvme hatası alıyorum ve herhangi bir çökme olduğunda Komut satırından yaptığım işlemlerde sürücü restart atana kadar RAW formatına düşmüş görünüyor. Samsung nvme driver'a dönersem bu hatalar kalkıyor ama bu sefer de çökme olunca hard reset atmadan pc'yi kapatamıyorum. Olay günlüklerinde bu sefer başka hatalar alıyorum.
Tabi benzer sorunları yaşayan bir çok kullanıcının da google'dan sorunları çözülmüş mü diye arayıp duruyorum. Bu yüzden yine bir sürü şey denedim. Genelde başka ssd'ye geçince de sorun yaşayan, ya da çözüm bulan olmuş, kimisi güç kaynağını değiştirmiş çözmüş, kimisi ekran kartını değiştirince çözmüş vs ama net bir çözüm yok. Ki, bu senaryolar daha çok 600 watt civarı pek de güvenilir olmayan psu'lara sahip kullanıcıların çözümleri genelde. Sisteme güç veren 1050 wattlık Enermax'ın en tepe ürünü MaxTytan varken şüphelenecek birşey olduğunu sanmıyorum. SSD'ler dışında en fazla anakart ve chipset sürücülerinden şüphelenebilirim.
En sonunda aygıt yöneticisinden ssd diskin policy kısmından önbelleğe yazmayı iptal edin diye birkaç öneri gördüm. Bunu yaptığımda nvme disklerdeki oyunlar çökme yaşamadan çalışmaya başladı ve şuan bu noktadayım. oyunlar direk sorunsuz çalışmaya başladı. Starfield'de iki üç kaç saatlik oyunda en ufak bir sıkıntı yaşamadım.
Tabi bu kadar ssd kaynaklı bir sorunda diskleri gözden geçirdin mi diyeceksiniz. Hem önbelleğe yazma açık hem kapalı olarak diskleri check edebileceğim aklınıza gelebilecek her türlü yazılımla diskleri test ettim. En ufak bir sorun algılamıyorlar. Disklerin ikisinde de güncel firmware'ler zaten yüklü. Samsung magician, cyrsital info, cyristaldiskmark, hdtune vs... Hepsinde de hızlar normal olması gerektiği gibi ve smart verilerinde en ufak bir hata göstermiyorlar. Ama sistem günlüklerindeki olayları takip ettiğimde bazı hataları almaya devam ediyorum. Önbelleğe yazmayı iptal ettiğimde ise sistemin veya oyunların çökmesine sebep olacak birşey yaşamıyorum ama benchmark vs hız testlerinde yazma hızları doğal olarak 4-5 misli düşüyor. Disklerden 970 evo olanı biraz fazla ısınabiliyor. Yoğun kullanımda 60 dereceye kadar çıktığını gördüm.
Şimdi bu noktada sizce m2 ssd'ler mi arızalı yoksa anakart kaynaklı bir uyumsuzluk mu yaşıyorum. Malum anakart Z390 chipsetli eski bir maximus formula. En son bios kurulu ama onun son güncelleme tarihi de Kasım 2021. Artık güncelleme falan gelmiyor. Bu noktada aklınıza gelen birşey varsa, şunu da denedin mi diyebileceğiniz birşey varsa önerilere açığım.


