09-24-2026, 08:34 AM
Linux için yeni geçişlerde mümkün mertebe SELinux enforced veya AppArmor kullanan distrolara geçmek güvenlik açısından daha iyi olabilir. Arch Linux ve varyasyonlarını giriş seviyesinde pek düşünmemek lazım bence. Linux'ta virüs falandan ziyade rootkit tehlikesi var. Arkada devamlı çalışan Windows Defender türü uygulama da yok. Bu bakımdan nereden ne indirildiğine dikkat etmek lazım. Gerçi Windows 11 için de böyle bu ama Linux daha da bir yabancı ortam olduğundan dikkat etmek lazım. Bu bakımdan devamlı güncellenen rolling release(bu tür tabir edilen distrolar ki en meşhuru Arch Linux'tur, devamlı paket güncellemesi alırlar, sistemim en güncel yazılım versiyonlarını takip etsin deniliyorsa bu tip distro takip etmek gerekir, ancak gülü seven dikenine katlanır misali bu distrolarda son derece güncel verisyonlar takip edildiğinden bir anda uyumsuzluk vb. problemler çıkabilir, çalışan sistem güncelleme sonrası bir anda çalışmamaya başlayabilir, bir anda kendinizi sorun giderme döngüsü içinde bulabilirsiniz) veya bir miktar geriden takip eden Fedora veya daha katı güncelleme yapılan Ubuntu, Debian takip edilebilir. Şunu da söylemek gerekli, neredeyse tüm dağıtımlar Fedora, Arch Linux veya Debian türevi oluyor. Mesela oyuncuların çok tercih ettiği CachyOS Arch Linux türevidir veya Nobara Fedora türevidir. Ubuntu bile Debian türevi olarak geçiyor ancak artık ayrı bir dal olarak değerlendirilecek herhalde. Bir de openSUSE var, onu da yabana atmamak lazım. İkinci bir ayrım ise arkasında dev şirketler olan distrolar ile topluluk olan distrolar, arkasında devler olan distrolar Fedora(Red Hat, Red Hat IBM alt kuruluşu) openSUSE(Alman şirketi SUSE'nin dağıtımı), Ubuntu(Canonical), en büyük topluluk dağıtımı ise Arch Linux'tur sanırım. Arch Linux'un wiki sayfaları çok ayrıntılıdır, Linux'ta bir şey öğrenmek için birebirdir, yapay zekaya Linux ile ilgili soru sorarsanız çok büyük ihtimalle buradan bakıp cevap verir. Linux'ta bir başka problem olabilecek konu eğer ki Windows 11 ile dual boot yapılacak ise Secure Boot meselesidir, çoğu Linux kullanan kişi Secure Boot sevmez, Linux dağıtımlarında da destek değişiktir, benim için en kolay tecrübe openSUSE Tumbleweed(openSUSE'nin rolling release'i) tecrübesi oldu, kernel direkt openSUSE'den imzalı gelir, Secure Boot enabled PC'ye direkt olarak openSUSE Tumbleweed yüklenebilir. Secure Boot için AMD ile bu sadece kernel'in imzalı olması yeterlidir, çünkü AMD Linux sürücüleri açık kaynak kodludur ve bu nedenle kernelin direkt parçasıdırlar ayrıca imza vb. gerekmez. Ancak Nvidia sürücüleri açık kaynak kodlu değildir, Nvidia son zamanlarda sürücünün bir kısmını açık kaynak kodlu hale getirmiştir ancak tümü açık kaynak kodlu değildir, Nvidia sürücülerinin mutlak surette imzalanması gerekir Secure Boot ile çalışabilmesi için. openSUSE Tumbleweed ile direkt Nvidia'nın Tumbleweed reposundan sürücü indirildiği için sürücü imzalı gelir ve ayrıca secure boot için imza prosedürü olmaz. Son bir iki aydır bakmadım ancak halen böyledir herhalde. Fedora tarafında ise imzalamak gerekir Nvidia sürücüsünü. En güncel Nvidia sürücüleri ise Arch Linux ile geliyor baya yakından takip ediyorlar. openSUSE Tumbleweed(rolling release olmasına rağmen) ve Fedora böyle değil, daha geriden takip ediliyor. Başka da ne diyeyim bilemedim şimdilik. Ben yerel modelleri llama.cpp ile Windows 11'de çalıştırıyorum, Linux'ta bir miktar daha az VRAM overhead olabilir ancak bir süredir dual boot kullanmıyorum, Windows 11'i zaten neredeyse Linux'a çevirdim, bende terminal olarak Wezterm yüklü, Powershell 7.6.6 yüklü onun da içinde, starship yüklü, eza, fzf, bat yüklü yine, winget ve scoop kullanıyorum. VS Code, Zed, Antigravity IDE yüklü yine, haliyle WSL de yüklü, o tarafta da zsh, starship, eza, fzf, bat aynen yüklü. WSL vLLM ve SGLang denemeleri yapmak için kurmuştum ancak ciddi sorunlu kurulumları, .venv(sanal Python ortamı, buraya kurulan Python paketleri vb. ana sisteme geçmez, böylece ana sistem istemeden bozulmamış olur, işiniz bitince .venv'i deactivate edip klasörü silerseniz gider) ortamında bile çalıştıramadım. Yine Nvidia Modopt ile nvfp4 çevirimleri yapmaya çalıştım ancak onlar da başarılı olmadı. Daha docker konuları falan da var onlara hiç girmiyorum ben de son zamanlarda o konuya da bakıyorum.


